“తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే” — శాస్త్రమే జీవితానికి మార్గదర్శనం#భగవద్గీత#దైవాసురసంపద్విభాగయోగః 71 వ రోజు

🕉 దైవాసుర సంపత్ విభాగ యోగం

మానవుడి అంతులేని కోరికలు, అహంకారం, మరియు అసుర సంపదపై భగవద్గీత దృక్పథం

ఓం నమో గురుభ్యః ॥

భగవద్గీతలో ఒక అద్భుతమైన విధానం ఉంది.

ముందు సమస్యను చూపిస్తుంది.

తర్వాత పరిష్కారాన్ని అందిస్తుంది.

మొదటి అధ్యాయం — విషాద యోగం

చివరి అధ్యాయం — మోక్ష సన్యాస యోగం

అంటే ఆరంభం బాధతో…

ముగింపు విముక్తితో…

ఇదే విధానం ప్రతి అధ్యాయంలో కూడా కనిపిస్తుంది.

దైవాసుర సంపత్ విభాగ యోగంలో కూడా భగవాన్ ముందుగా అసుర సంపదను కళ్ళకు కట్టినట్టు చూపిస్తున్నాడు.

ఎందుకంటే —

రోగం ఎంత భయంకరమో తెలుసుకున్నప్పుడే ఔషధం విలువ తెలుస్తుంది.

📖 భగవద్గీత 16వ అధ్యాయం — శ్లోకం 13

> “ఇదమద్య మయా లబ్ధం

ఇదం ప్రాప్స్యే మనోరథమ్ ।

ఇదమస్తీదమపి మే

భవిష్యతి పునర్ధనం ॥”

— (భగవద్గీత 16.13)

ఇదే అసుర సంపద గల మనిషి మనస్తత్వం.

“ఇంత సంపాదించాను…”

“ఇంకా సంపాదిస్తాను…”

“ఇంత ఉంది…”

“ఇంకా రావాలి…”

ఇదే అంతులేని మనోరథం.

వాడికి తన కోరికలకే అంతం ఉండదు.

పరాయి వాళ్లకు చెప్పకపోయినా —

తన మనసులో తానే చెప్పుకుంటాడు:

“ఇంకా కావాలి…”

భగవద్గీత ఇక్కడ ఒక గొప్ప సత్యాన్ని చెబుతోంది:

🔥 కోరిక అనేది అగ్నిలాంటిది.

ఆజ్యం పోసే కొద్దీ అగ్ని ఎలా మరింత మండుతుందో —

కోరికలు తీర్చుకునే కొద్దీ ఇంకా పెరుగుతూనే ఉంటాయి.

అందుకే అగ్నికి రెండు పేర్లు చెప్పారు:

అనల — “చాలు” అనని వాడు

సర్వభక్షకుడు — అన్నింటినీ మింగేవాడు

మానవుడి కోరికలూ అలాంటివే.

📖 భగవద్గీత 16వ అధ్యాయం — శ్లోకం 14

> “అసౌ మయా హతః శత్రుః

హనిష్యే చాపరానపి ।

ఈశ్వరోహమహం భోగీ

సిద్ధోఽహం బలవాన్సుఖీ ॥”

— (భగవద్గీత 16.14)

ఇక్కడ భగవద్గీత అసుర స్వభావాన్ని మరింత భయంకరంగా చూపిస్తోంది.

“వాడిని నేను నాశనం చేశాను…”

“ఇంకా మిగతావాళ్లను కూడా తొలగిస్తాను…”

“నేనే ఈశ్వరుడిని…”

“భోగాలన్నీ నాకే…”

“నాకంటే గొప్పవాడు లేడు…”

ఇది కేవలం ఒక వ్యక్తి మాట కాదు.

ఇది అహంకారం పరాకాష్టకు చేరిన మానవుడి అంతర్మనస్సు.

భగవత్పాదులు ఈ శ్లోకాలపై వ్యాఖ్యానిస్తూ అసుర సంపద గల మనిషిని ఇలా చూపిస్తున్నారు:

తనకు ఎదురు నిలిచినవాడు బ్రతకకూడదు

ప్రపంచమంతా తన కోసమే ఉండాలి

శక్తి ఉన్నవాడే సత్యవంతుడు అని నమ్ముతాడు

భోగమే జీవిత ప్రయోజనం అనుకుంటాడు

ఈ దృష్టికోణం వల్లే —

యుద్ధాలు

హత్యలు

రాజకీయ దురాగతాలు

మోసాలు

అధికారం కోసం పోరాటాలు

ఇవన్నీ ఉద్భవిస్తాయి.

భగవద్గీత చెబుతోంది:

అసుర సంపద గల వాడు ఇలా అనుకుంటాడు:

> “నేనే మాస్టర్.”

“ప్రపంచం నా కోసమే.”

“భోగించడానికి నేనే పుట్టాను.”

ఇదే అహంకారం.

📖 భగవద్గీత 16వ అధ్యాయం — శ్లోకం 15

> “ఆఢ్యోఽభిజనవానస్మి

కోఽన్యోస్తి సదృశో మయా ।

యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్యే

ఇత్యజ్ఞాన విమోహితాః ॥”

— (భగవద్గీత 16.15)

“నేను ధనవంతుడిని…”

“నేను గొప్ప వంశంలో పుట్టాను…”

“నాతో సమానుడు ఎవడు?”

“నేనే యజ్ఞాలు చేస్తాను…”

“నేనే దానం చేస్తాను…”

ఇది నిజమైన దానం కాదు.

ఇది అహంకార ప్రదర్శన.

భగవత్పాదులు ఇక్కడ ఒక గొప్ప సత్యాన్ని చెబుతున్నారు:

ధనం తప్పు కాదు.

కానీ ధనంపై మోహం — ప్రమాదం.

ఎంత అవసరమో అంతవరకే ధనం శుభం.

అది మించితే — అదే బంధనం.

అందుకే భగవద్గీత ముందే చెప్పింది:

> “యుక్తాహార విహారస్య

యుక్తచేష్టస్య కర్మసు ।”

— (భగవద్గీత 6.17)

“యుక్తం” — సమతుల్యత.

అతి తినకూడదు.

అతి సంపాదించకూడదు.

అతి కోరికలు పెట్టుకోకూడదు.

శరీరంలో బీపీ బ్యాలెన్స్ తప్పితే రోగం వస్తుంది.

అలాగే జీవితంలో ఆశలు బ్యాలెన్స్ తప్పితే — అసుర సంపద పుడుతుంది.

భగవద్గీత చూపిస్తున్న అసలు సమస్య ఏమిటి?

👉 కోరికలు

👉 అహంకారం

👉 అధికారం

👉 అసూయ

👉 భోగాసక్తి

ఇవి కలిసినప్పుడు మానవుడు తనను తాను కోల్పోతాడు.

భర్తృహరి కూడా ఇదే విషయాన్ని తీవ్రంగా హెచ్చరించాడు:

> ముసలితనం పులిలా ఎదురు చూస్తోంది.

రోగాలు శత్రువుల్లా దాడి చేస్తున్నాయి.

జీవితం ఒంటి కుండలో నీళ్లలా కారిపోతోంది.

ఇన్ని చూస్తూనే —

మానవుడు ఇంకా అహంకారంతో పోట్లాడుతూనే ఉంటాడు.

ఇదే ఆశ్చర్యం.

భగవద్గీత చెప్పే తాత్పర్యం:

సంపద తప్పు కాదు

కోరిక తప్పు కాదు

శక్తి తప్పు కాదు

కానీ —

👉 “ఇది నాకే” అనే భావం

👉 “నేనే గొప్ప” అనే భావం

👉 “ఇంకా ఇంకా కావాలి” అనే దాహం

ఇవే అసుర సంపద.

అందుకే ఈ అధ్యాయం మనకు ఒక అద్దంలా నిలుస్తుంది.

మనలో ఈ లక్షణాలు ఉన్నాయా?

అసూయ

అహంకారం

అంతులేని కోరిక

ఇతరులను దిగజార్చే స్వభావం

“నాకే కావాలి” అనే భావం

ఉంటే —

అవి అసుర సంపద సంకేతాలు.

భగవద్గీత చికిత్స మాత్రం స్పష్టంగా చెబుతోంది:

🕉

కోరికలను తగ్గించు.

అహంకారాన్ని కరిగించు.

సమతుల్యతను అలవాటు చేసుకో.

దైవ సంపదను పెంపొందించుకో.

అప్పుడు మాత్రమే —

మనస్సు శాంతిస్తుంది.

జీవితం పవిత్రమవుతుంది.

జ్ఞానం నిలుస్తుంది.

మోక్షమార్గం ప్రారంభమవుతుంది.

రెండవ భాగం — అసుర సంపద యొక్క మోహజాలం

అహంకారం, ధనమదం, స్వార్థం — మానవుని అంతర్ముఖ పతనం

ఓం నమో గురుభ్యః ।

భగవద్గీతలో భగవాన్ అసుర సంపదను వర్ణిస్తున్నప్పుడు, కేవలం ఒక వ్యక్తిని కాదు — మానవ మనస్సులో దాగి ఉన్న అహంకారాన్ని, లోభాన్ని, మోహాన్ని బయటపెడుతున్నాడు.

ఇది కేవలం పురాణ కథ కాదు.

ప్రతి యుగంలో, ప్రతి మనిషిలో, ప్రతి సమాజంలో కనిపించే అంతర్ముఖ స్థితి.

భగవద్గీత చెబుతోంది:

> “ఆత్మసంభావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః ।

యజంతే నామయజ్ఞైస్తే దంభేనావిధిపూర్వకం ॥”

— భగవద్గీత 16.17

అర్థం:

తమను తాము గొప్పవారిగా భావించుకునేవారు,

ధనమదంతో గర్వపడేవారు,

ప్రదర్శన కోసమే యజ్ఞాలు చేసే వారు —

అసలు ధర్మస్వరూపాన్ని కోల్పోతారు.

“ఆత్మసంభావితాః” — తానే తాను పొగిడుకునే మనసు

భగవత్పాదులు దీన్ని అద్భుతంగా వివరిస్తారు.

తానే తాను గొప్పవాడినని భావించడం,

“నా లాంటి వాడు లేడు” అనే అంతర్ముఖ గర్వం —

ఇదే అసుర స్వభావానికి మూలం.

ఇది బయట కనిపించకపోయినా మనస్సులో నడుస్తూనే ఉంటుంది:

“నేను ఎక్కువ తెలిసినవాడిని”

“నా కుటుంబం గొప్పది”

“నా సంపదే శక్తి”

“నా మాటే తుది మాట”

ఇలా “అహం” పెరుగుతుంటే —

ఆత్మసత్యం దూరమవుతుంది.

ధనమానం — సంపదతో వచ్చే మదం

భగవద్గీత చెబుతోంది:

> “ఆఢ్యోఽభిజనవానస్మి కోన్యోస్తి సదృశో మయా ।”

— భగవద్గీత 16.15

అర్థం:

“నేను ధనవంతుడిని.

గొప్ప వంశంలో పుట్టాను.

నా సమానుడు ఎవడు?”

ఇదే అసుర బుద్ధి.

“అభిజనవాన్” — గొప్ప వంశ గర్వం

భగవత్పాదులు “అభిజన” అనే పదాన్ని

“ఉన్నత వంశంలో పుట్టినవాడు” అని వివరిస్తారు.

కాని గీత చెప్పే సత్యం ఏమిటంటే:

వంశం కాదు గొప్పది

వాసన శుద్ధి గొప్పది

సంపద కాదు గొప్పది

సమత్వం గొప్పది

లోభం — తీరని ఆకలి

అసుర సంపదకు ప్రధాన మూలం — లోభం.

భగవద్గీత ముందే చెప్పింది:

> “కామమాశ్రిత్య దుష్పూరం…”

— భగవద్గీత 16.10

దుష్పూరం అంటే?

ఎప్పటికీ నిండని కోరిక.

అగ్నికి ఎంత ఆహుతి వేసినా ఇంకా మండుతుంది.

అలాగే కోరికలకు ఎంత తీరుస్తే అంత పెరుగుతాయి.

అందుకే అగ్నికి ఒక పేరు:

> “అనల”

అంటే — “చాలు” అని ఎప్పటికీ అననిది.

మనిషి కోరికలూ అలాగే.

“ఇంకా కావాలి” — అసుర మనస్సు

భగవద్గీతలో అసురుడు ఇలా అంటాడు:

> “ఇదమద్య మయా లబ్ధం

ఇదం ప్రాప్స్యే మనోరథం”

— భగవద్గీత 16.13

అర్థం:

“ఇది సంపాదించాను.

ఇంకా సంపాదిస్తాను.”

ఇది కేవలం డబ్బు గురించే కాదు:

పదవి

ప్రభావం

పేరు

అధికారము

నియంత్రణ

అన్నీ “ఇంకా కావాలి” అనే మోహమే.

అసుర బుద్ధి యొక్క భయంకర స్థితి

> “అహో మయా హతః శత్రుః

హనిష్యే చాపరానపి ।”

— భగవద్గీత 16.14

అర్థం:

“ఒక శత్రువును నేనే నాశనం చేశాను.

ఇంకా మిగతావారిని కూడా నాశనం చేస్తాను.”

ఇక్కడ గీత కేవలం యుద్ధాన్ని కాదు —

మానవుడి క్రూరమైన అధికార దాహాన్ని చూపిస్తోంది.

“ఈశ్వరోహం” — నేనే దేవుడిని

అసురుడు చివరకు ఇలా భావిస్తాడు:

> “ఈశ్వరోహమహం భోగీ

సిద్ధోహం బలవాన్ సుఖీ ॥”

— భగవద్గీత 16.14

అర్థం:

నేనే ప్రభువు

నేనే అనుభవించడానికి పుట్టాను

నాకన్నా బలవంతుడు లేడు

సుఖం అనుభవించడానికి హక్కు నాదే

ఇదే అసుర సంపద యొక్క పరాకాష్ట.

భర్తృహరి హెచ్చరిక

భర్తృహరి మహాకవి మానవుడిని చూస్తూ బాధపడ్డాడు:

> “వ్యాఘ్రీవ తిష్ఠతి జరా…”

ముసలితనం పులిలా ఎదురు చూస్తోంది.

రోగాలు శత్రువుల్లా దాడి చేస్తున్నాయి.

ఆయుష్షు చిల్లు పడిన కుండలో నీళ్లలా కారిపోతోంది.

అయినా మనిషి:

అహంకారం విడువడు

లోభం విడువడు

ద్వేషం విడువడు

ఇదే ఆశ్చర్యం అని భర్తృహరి విలపించాడు.

గీత ఇచ్చే పరిష్కారం

భగవద్గీత సమస్యను మాత్రమే చెప్పదు.

పరిష్కారాన్ని కూడా చూపిస్తుంది.

అందుకే:

> “యుక్తాహార విహారస్య…”

— భగవద్గీత 6.17

యుక్తం అంటే?

సమతుల్యం.

తినడంలో యుక్తం

సంపాదనలో యుక్తం

మాటలో యుక్తం

కోరికల్లో యుక్తం

జీవనంలో యుక్తం

ఇదే యోగానికి మొదటి మెట్టు.

సారాంశం

అసుర సంపద బయట కాదు —

మనస్సులో మొదలవుతుంది.

అహంకారం, లోభం, అధికారం, స్వార్థం —

ఇవి పెరిగితే మనిషి తనను తాను కోల్పోతాడు.

దైవ సంపద అంటే:

సమతుల్యం

శాంతి

వినయం

ఆత్మవిచారం

పరిమిత జీవనం

భగవద్గీత చివరకు మనల్ని ఒక ప్రశ్న అడుగుతోంది:

> “నీవు సంపదను సంపాదిస్తున్నావా?

లేక సంపద నిన్ను బంధిస్తున్నదా?”

మూడవ భాగం — అసుర సంపద నుండి విముక్తి

నరకం బయట కాదు — అజ్ఞానంలోనే ఉంది

ఓం నమో గురుభ్యః ।

భగవద్గీత అసుర సంపదను కేవలం విమర్శించదు.

దానికి కారణం ఏమిటి?

దాని ఫలితం ఏమిటి?

దానినుంచి బయటపడే మార్గం ఏమిటి?

అన్నీ స్పష్టంగా చూపిస్తుంది.

ఈ భాగంలో ప్రధానంగా ఒక గొప్ప సత్యం చెప్పబడుతోంది:

> అజ్ఞానం ఉన్నంతకాలం —

స్వర్గం కూడా నరకమే.

అసుర యోనులు — క్రూర వాసనల ఫలితం

భగవద్గీత చెబుతోంది:

> “ఆసురీం యోనిమాపన్నా

మూఢా జన్మని జన్మని ।

మామప్రాప్యైవ కౌంతేయ

తతో యాంత్యధమాం గతిమ్ ॥”

— భగవద్గీత 16.20

అర్థం:

అసుర స్వభావంతో జీవించే వారు

మళ్లీ మళ్లీ అసుర యోనులనే పొందుతారు.

పరమాత్మను చేరుకోలేరు.

చివరకు అధమ గతికి పడిపోతారు.

“అసుర యోని” అంటే ఏమిటి?

ఇది కేవలం ఒక పుట్టుక కాదు.

ఒక మనస్తత్వం.

క్రూరత్వం, ద్వేషం, హింస, అహంకారం —

ఇవి పెరిగితే జీవుడు క్రమంగా క్రూర ప్రవృత్తిలో పడిపోతాడు.

అందుకే గురువులు చెబుతారు:

వ్యాఘ్ర స్వభావం

సింహ స్వభావం

హింసాత్మక జీవన దృష్టి

ఇవి అసుర వాసనల రూపాలు.

అక్కడ జ్ఞానం పని చేయదు.

సహజ ప్రవృత్తే నడిపిస్తుంది.

స్వర్గం కూడా నరకమే

ఈ భావాన్ని ఉపనిషత్తులు అద్భుతంగా చెబుతున్నాయి.

> “అసుర్యా నామ తే లోకా

అంధేన తమసా వృతాః ।

తాంస్తే ప్రేత్యాభిగచ్ఛంతి

యే కే చాత్మహనో జనాః ॥”

— ఈశావాస్య ఉపనిషత్, మంత్రం 3

అర్థం:

ఆత్మసత్యాన్ని చంపుకున్నవారు

అంధకారమయమైన లోకాలకు వెళ్తారు.

“ఆత్మహనః” అంటే ఎవరు?

శరీరాన్ని చంపుకున్నవాడు కాదు.

తన అసలు స్వరూపాన్ని మరచిపోయినవాడు.

“నేను శరీరమే”

“నేను మనస్సే”

“నేను కోరికల సముదాయమే”

అని భావించి జీవించే వాడే ఆత్మహనుడు.

నరకం ఒక స్థలం కాదు

భగవత్పాదుల బోధ చాలా లోతైనది.

స్వర్గం, నరకం, వైకుంఠం, కైలాసం —

ఇవి బయట ఉన్న ప్రదేశాల కంటే ముందు

మనస్సు యొక్క స్థితులు.

అజ్ఞానంతో ఉన్న వాడికి:

స్వర్గమూ నరకమే

సంపద కూడా బాధే

సంబంధాలు కూడా బంధమే

ఎందుకంటే అతని దృష్టి అశాంతి.

అసుర సంపద యొక్క మూల కారణం

భగవద్గీత చెబుతోంది:

> “త్రివిధం నరకస్యేదం

ద్వారం నాశనమాత్మనః ।

కామః క్రోధస్తథా లోభః

తస్మాదేతత్ త్రయం త్యజేత్ ॥”

— భగవద్గీత 16.21

ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన శ్లోకం

నరకానికి మూడు ద్వారాలు:

1. కామం

2. క్రోధం

3. లోభం

ఇవి ఆత్మనాశనానికి కారణాలు.

కామం → బంధం

అంతులేని కోరికలు

మనస్సును ఎప్పటికీ ప్రశాంతంగా ఉండనివ్వవు.

ఒక్క కోరిక తీరితే

ఇంకోటి పుడుతుంది.

క్రోధం → విధ్వంసం

కోరిక నెరవేరకపోతే

మనస్సు క్రోధంగా మారుతుంది.

అక్కడినుంచి:

అసూయ

ద్వేషం

హింస

ప్రతీకారం

పుడతాయి.

లోభం → అంతులేని అశాంతి

లోభానికి తృప్తి లేదు.

భగవద్గీత ముందే చెప్పింది:

> “దుష్పూరం”

— భగవద్గీత 16.10

అంటే ఎప్పటికీ నిండనిది.

నివారణ ఉపాయాలు — గీత చూపించే మార్గం

ఇక్కడినుంచే గీత చికిత్స మొదలుపెడుతోంది.

1. సత్సంగం

అసుర వాసనలను తొలగించేది

సత్సంగం.

మంచి ఆలోచనలు, శాస్త్ర శ్రవణం, గురుసేవ —

మనస్సును మెల్లగా శుద్ధి చేస్తాయి.

2. ఆత్మ విచారం

“నేను ఎవరు?”

అనే ప్రశ్నే విముక్తికి ప్రారంభం.

శరీరం కాదు

మనస్సు కాదు

కోరికలు కాదు

నేను సాక్షి చైతన్యం.

ఈ భావం పెరిగితే

అసుర వాసనలు కరుగుతాయి.

3. యుక్త జీవనం

భగవద్గీత చెప్పిన గొప్ప మార్గం:

> “యుక్తాహార విహారస్య

యుక్తచేష్టస్య కర్మసు ।”

— భగవద్గీత 6.17

అర్థం:

తినడంలో యుక్తం

నిద్రలో యుక్తం

మాటలో యుక్తం

సంపాదనలో యుక్తం

కోరికల్లో యుక్తం

ఇదే సమతుల్య జీవనం.

4. దైవ సంపదను పెంపొందించుకోవడం

భగవద్గీత 16వ అధ్యాయం ప్రారంభంలో చెప్పిన

దైవ గుణాలే అసుర సంపదకు ప్రత్యక్ష ఔషధం.

అభయం

శాంతి

దానం

దమం

దయ

అహింస

ఆర్జవం

శౌచం

ఇవి మనస్సును శుద్ధి చేస్తాయి.

5. పరమాత్మ శరణాగతి

చివరకు గీత చెప్పేది:

> “నేనే చేస్తున్నాను”

అనే భావం వదిలిపెట్టు.

“నీవే కర్త”

అని పరమాత్మకు అర్పించు.

అక్కడినుంచి మనస్సు భారం తగ్గుతుంది.

ముగింపు

అసుర సంపద బయట లేదు.

అది మనస్సులోని అజ్ఞానం.

నరకం బయట లేదు.

అది కామ–క్రోధ–లోభాలతో మండే మనస్సు.

మోక్షం కూడా బయట లేదు.

అది శుద్ధమైన దృష్టి.

భగవద్గీత చివరకు మనకు చెబుతోంది:

> “కామం విడిచిపెట్టు.

లోభం విడిచిపెట్టు.

అహంకారం విడిచిపెట్టు.

నీ నిజ స్వరూపాన్ని గుర్తించు.”

అప్పుడు:

> స్వర్గం వెతకాల్సిన అవసరం లేదు —

నీ అంతరంగమే బ్రహ్మలోకమవుతుంది.

దైవాసుర సంపద విభాగ యోగం — శాస్త్రప్రామాణ్యం మరియు మానవుని పతనం

శాస్త్రాన్ని విడిచిన జీవితం — పశుత్వానికి దారి, శాస్త్రానుసరణ — పరమగతికి మార్గం

🕉 ఓం నమో గురుభ్యః ।

భగవద్గీతలో దైవాసుర సంపద విభాగ యోగం చివరికి వచ్చినప్పుడు భగవాన్ ఒక అత్యంత గంభీరమైన సత్యాన్ని ప్రకటిస్తున్నాడు.

అసుర సంపద అంటే కేవలం కోపం, లోభం, అహంకారం మాత్రమే కాదు.

అసలు అసురత్వం ఎక్కడ మొదలవుతుంది అంటే —

“శాస్త్రాన్ని తిరస్కరించినప్పుడు.”

మనసు చెప్పిందే ధర్మం, ఇంద్రియాలు కోరిందే సత్యం, కామమే లక్ష్యం, భోగమే జీవితం —

అని అనుకునే స్థితి వచ్చినప్పుడు మానవుడు క్రమంగా పశుత్వానికి దిగజారిపోతాడు.

అందుకే భగవాన్ గట్టిగా హెచ్చరిస్తున్నాడు:

> “యః శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య

వర్తతే కామకారతః ।

న స సిద్ధిమవాప్నోతి

న సుఖం న పరాం గతిమ్ ॥”

— భగవద్గీత 16.23

భావము:

ఎవడు శాస్త్రవిధిని వదిలిపెట్టి, తన కోరికల ప్రకారం ప్రవర్తిస్తాడో —

అతనికి

సిద్ధి లేదు,

సుఖం లేదు,

పరమగతి లేదు.

ఇక్కడ “శాస్త్రం” అంటే కేవలం పుస్తకం కాదు.

జీవితాన్ని ఎలా జీవించాలి?

ఏది చేయాలి?

ఏది చేయకూడదు?

ఏది ధర్మం?

ఏది అధర్మం?

మనస్సును ఎలా నియంత్రించాలి?

కోరికలను ఎలా శుద్ధి చేయాలి?

జ్ఞానం ఎలా పొందాలి?

— ఈ సమస్తాన్ని బోధించేది శాస్త్రము.

అందుకే గురువుగారు చెబుతున్నారు:

“జ్ఞానం అంటే ముందు సిద్ధాంతం, తర్వాత ఆచరణ.”

ముందు తెలుసుకోవాలి.

తర్వాత జీవించాలి.

ఈ కాలంలో “సైంటిఫిక్ సెన్స్” అనే పేరుతో మానవుడు అన్నింటినీ బాహ్య ప్రమాణంతో కొలవాలని చూస్తున్నాడు.

కాని భగవద్గీత చెబుతోంది —

సైన్స్ మాత్రమే సరిపోదు.

శాస్త్రదృష్టి కూడా కావాలి.

శాస్త్రం లేకుండా ఉన్న విజ్ఞానం, నైతికత లేని శక్తిలా మారుతుంది.

అప్పుడు మానవుడు యంత్రం అవుతాడు — జ్ఞాని కాదు.

అందుకే గురువుగారు బాధతో చెబుతున్నారు:

“మనిషి పశువుల స్థాయికి దిగజారిపోతున్నాడు.”

ఎందుకంటే —

తినడం,

నిద్రపోవడం,

భయం,

సంతానం —

ఇవి పశువుకీ ఉన్నాయి.

మానవుడిని ప్రత్యేకం చేసేది ఏమిటి?

ధర్మబుద్ధి.

వివేకం.

శాస్త్రానుసరణ.

అవి లేకపోతే మానవుడు కూడా “ఆనిమల్ కింగ్డమ్” స్థాయికే పరిమితం అవుతాడు.

భగవద్గీత అందుకే చివరగా ఒక నిర్ణయాన్ని ఇస్తోంది:

> “తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే

కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ ।

జ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం

కర్మ కర్తుమిహార్హసి ॥”

— భగవద్గీత 16.24

భావము:

అందువల్ల

ఏది చేయాలి?

ఏది చేయకూడదు? —

అనే విషయాలలో

శాస్త్రమే నీకు ప్రమాణం.

ముందు శాస్త్రాన్ని తెలుసుకో.

తర్వాత దాని ప్రకారం ఆచరించు.

ఇక్కడ భగవాన్ “కుర్యాత్ — న కుర్యాత్” అనే మహా సూత్రాన్ని ఇస్తున్నాడు.

ఇది చేయి.

ఇది చేయవద్దు.

ఈ రెండు లేకపోతే జీవితం అస్తవ్యస్తమవుతుంది.

మనిషి తన ఇష్టం వచ్చినట్టు జీవిస్తే — అది స్వేచ్ఛ కాదు.

అది అజ్ఞానం.

శాస్త్రం చెప్పిన పరిమితిలో జీవించడం — అదే నిజమైన స్వాతంత్ర్యం.

ఎందుకంటే నియమం ఉన్నచోటే శాంతి ఉంటుంది.

గురువుగారు మరో లోతైన విషయాన్ని సూచిస్తున్నారు:

“సైన్స్ వస్తువులను తెలుసుకుంటుంది. శాస్త్రం జీవితం యొక్క ప్రయోజనాన్ని తెలియజేస్తుంది.”

సైన్స్ బయట ప్రపంచాన్ని పరిశీలిస్తుంది.

వేదాంతం — “నేను ఎవరు?” అని పరిశీలిస్తుంది.

అందుకే భగవద్గీత దైవాసుర సంపద విభాగ యోగం చివరగా ఒక మహత్తర నిర్ణయంతో ముగుస్తోంది:

కామం ఆధారంగా జీవిస్తే — బంధం.

శాస్త్రం ఆధారంగా జీవిస్తే — విముక్తి.

అసుర సంపద మనిషిని కోరికల బానిసగా చేస్తుంది.

దైవ సంపద — శాస్త్రదృష్టి, వివేకం, శాంతి ద్వారా ఆత్మజ్ఞానానికి నడిపిస్తుంది.

అధ్యాయం సమాప్తి

> ఇతి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు

బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే

శ్రీకృష్ణార్జున సంవాదే

దైవాసురసంపద్విభాగయోగో నామ

షోడశోఽధ్యాయః ॥

ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥